Antik Yunan Dönemi 1 - İyon ve Pisagor Okulları - Matematik Tarihi


 

Aşağıdaki metin videonun bilgisayar tarafından oluşturulmuş otomatik transkriptidir. Bolca hata içerir!


merhaba Bu videoda Yunan dönemine giriş yapacağız daha önceki derslerimizde Mısır'a mezopotamya'nın matematikle ilgili birikimlerini incelemiştik şimdi ezopotamya'dan matematiği devralacak bunun için medeniyet olarak ele aldığımızda nasıl ki Mezopotamya'da kurulan Medeniyetleri farklı olarak her aldıysak medeniyet olarak bu medeniyeti de Helen medeniyeti olarak isimlendirdiğimiz ölenlerin bilgi birikimlerinin kaynağı Mısır ve Mezopotamya yıllardır Mısır'da mezopotamya'dan ele aldıkları bilgiye geliştirmişlerdir Helen İmparatorluğu'nu Daha doğrusu medeniyetini düşünecek olursak sadece Yunan bölgesine değil de Yani günümüzdeki Yunanistan'a değil de genel olarak bütün bölgeyi Hatta bu da haritada gözükmeyen şurası da Türkiye olduğunu varsayarsak bu bölgeyi ele almamız gerekiyor Yani aslında Helen medeniyeti gene ara Yunan bölgesinin etrafındaki Çemberi içine almıştır buna Mısır bölgesi ve Mezopotamya bölgesi de dahildir Tabii ki bu birikimlerinin ortaya çıkmasında ticaretin çok büyük etkisi olmuştur Mezopotamya ve mısır bölgesine yaptıkları Ticaret lerde ticaret ile birlikte oradaki bilgiyi de taşımışlardır olayı oradaki birikimi de kendi medeniyetlerine getirmişlerdir ancak sadece oradaki Bilgiç aşamaları değil oradaki bilgi çok iyi öğrendikten sonra üzerine direkt o bilgi ile ilgili geliştirmeler yaptıklarında söyleyebiliriz İnan matematiğinde ilk önce Tales ve pisagoru inceleyeceğiz Tales bugünkü İzmir ve Aydın bölgesinde iyonya dediğimiz bölgede yaşamışlar o bölgede bir okul kurmuştur ve ilk matematiği yerleştiren kişi olarak da kayıtlara geçtiğini söyleyebiliriz Normalde genel olarak Tales Pisagor için düşünecek olursak ikisinin de doğrudan kendi yazdıkları bir eser elimize ulaşmış şekilde bulunmamakta ancak başkalarını atıklarıyla bunu bile biliyoruz yani başkaları şu bilgiyi Tales bulmuştur şube iyi Pisagor biliyorduk Pisagor bulmuştur gibi başkaları bir tanesi pisagor'a atıp da bulunmuştur Bu şekilde TRT Pisagor hakkında bilgilerimiz var ilk meşhur olduğu zamanı düşünecek olursak söylentiye göre Güneş tutulmasından bilerek meşhur olmuştur Ancak daha önceki derslerimizde de bildiğiniz üzere bu abiler astronomi ile ilgili bu tip hesapları çok daha kolay yapabiliyorlar the tamamen bu Hani yeni bir bilgi olmaktan ziyade o bölge için yeni bir giydi gene Tales ile ilgili herhangi bir yazılı eser zaten doğrudan olmadığını söyledik bu dönemle ilgili bilgilerin çoğunu biz evde musun yazdığı matematik tarihi kitabından elde edebiliyoruz şu anda tanesin doğrudan tam olarak matematikle ilgili yaptığı şeyler çok detaylı olarak yazın masada kendisi tanıtılırken tarihteki Bilge'ye insandan birisi olarak tanıtılıyor ve talisin geometri ile ilgili bulduklarına göz önünde bulundurduğumuzda bulmaktan ziyade Aslında ifade şeklini göz önünde bulundurduğumuzda ilk defa çıkarsamalı bir geometrik kuruyor burada çıkarsa madan kastımız Aslında bugüne kadar daha öncesinde Mısır ve babillerin geometri hep doğrudan hesap gibi günlük ihtiyaçlar üzerine kurduğunu veya hesaplamaları ve özel durumlar üzerinden yaptıklarını ve terör söylemiştik burada Aslında çıkarsama ben kastımız bir teorik leştirme ortaya çıkıyor Bir çemberden bahsederken bu çemberin genel halinden bahsediliyor bir dik üçgenden bahsederken dik üçgenin nasıl özelliğinin olduğu genel olarak özelliklerinden bahsedilebilir bilgiler arasında bir ilişkiden ve teorik eşleşme den dolayı sabahs etmeye çalışıyoruz burada tanesi şu şekilde 4 tane çevre mahvederim Bunlar gayet Aslında okuduğumuzda net evimizin çok çok kolay her bu bitti öğren bir ki diyeceğimiz cümleler bir daha daireyi Tam ortadan ikiye bölen çizgiye çok denir ısındı burada önemli olan şey daireyi dairenin çapını teorik olarak açıklamak Yani onun yine çapla daire arasında nasıl bir ilişki olduğunu teorik olarak ifade etmeye dayanıyor yine antares'in Mısır'da gezerken Mısır gezisi sırasında Mısır'daki döneminde oradaki piramitlerin gölgesini hesaplayarak gölgesinden piramitlerin yüksekliği ne hesapladığını bu dalda benzerliğini kullandığını yani da Mısır'da Mısır'da edin diye geometrik bilgiyi hemen orada uygulamaya geçirerek öyle bir hesaplama yapabildiğini biliyoruz pisagor'a geldiğimizde Pisagor Aslında yine aynı Tales gibi gezen ve gezdiği yerlerden bilgiler edilen bir kişi olarak önümüze çıkıyor ama Pisagor'un elde ettiği bilgiler sadece matematik ve astronomi değil aynı zamanda dini de bilgilerdir dolayısıyla dini bilgileri de dini yaklaşımın yola çıkarak matematiksel bilgisi üzerine bir tarikat kurmuştur matematiği bir tarikat haline getirmiştir matematik Tarikatı oluşturmuştur ve burada kendisi ile birlikte toplanan insanlarla çeşitli aktiviteler yapmıştık bilgileri ilerle ettirmeyi ve bilgiler üzerine dini oturtmaya çalışmışlardır bilgiler o dönemin karmaşıklığına göre o dönemdeki mesela kompleks bilgiler herkes tarafından paylaşılan ve paylaşılmayan diye sınıflandırılıyor bir bilgi Eğer çok özelse herkesin bilmesi yani çok daha değerli bilgi ise tarikat dışıyla paylaşılmıyor du normalde de tarikatin ürünü yaymak için de bazı bilgiler de dışarıya anlatılıyordu tarikat özel olarak Konya'da ilgileniyordu dışarıda matematik anlatmaya da ilgileniyordu genelde bütün buluşlar Pisagor'un buluşları Pisagor şunu bulmuştur Pisagor bunu bulmuştur şeklinde anlatılmaktadır veya kaynaklarda geçmektedir Ama bu kaynaklar bu şekilde geçmesinin sebebi genelde pisagorcular Hatip edilmesidir Pisagor tarikatına üretilmesinden kaynaklanmaktadır yoksa Pisagor Tarikatı içindeki farklı kişilerin bulduğu bilgiler olabilir ama kapalı bir düzen içinde çalıştıkları için bütün bilgiler sanki tarikatin ya da pisagorculuk bulması gibi isimlendirilmektedir matematiği Halk içinde anlatmaları ve matematiğim bazı dini değerler yüklemeleri ve direkt matematiği bir tarikat halinde kullanmaları matematiğe o gün için ilk defa gündelik ihtiyacın dışında bakılmasına sebep Yani normalde insanlar öncesinde matematiği matematik işte Şurada şöyle bir hesaplamada kullanabiliriz için kullanılırken Pisagor yolcularla boğazında matematik binmek bir saygı göstergesidir matematik bilmek hayat hesaplamanın dışında da gerektirir gereklidir ilk defa ortaya çıkarmış oluyorlar Pisagor dediğimiz hepimizin aklına gelecek iş şey Pisagor ispatıdır dik üçgenin kenarlarındaki dik kenarlarındaki alanların toplayıp o tanesini oluşturduğu alan A eşittir çevre midir Bununla ilgili çok sayıda ispat vardır katlı not Pisagor diye Google'a yazdığımızda çıkacak ilk siteden veya ekranda gördüğünüz ilikten Pisagor ve çok sayıda ispatı görülebilir bunlardan Birkaç tanesini anlamaya çalışmak eğlenceli ve faydalı olacaktır pisagorcular kendilerine simge olarak Pisagor Pentagram ını seçmişler bize Grup pentagramı düzgün bir beşgenin içine köşegenleri çizilmesi ile elde edilen yıldız ve yıldızın içinde bir beşgenin oluşmasını ifade ediyor motif olabilirler Dede kullanıldığından dolayı bana bir lerle Yunan dönemi arasındaki ilişkinin yani oradan bilgi geçişini bir göstergesi olarak da ele alınabilir ancak Pisagor pentagramı Diğer yandan yine matematik tarihinde ilk defa altın orandan bahsedilmesini sağlıyor çünkü büyük üçgen büyük beşgende ki xv BF uzunluğu Aslında bize altın oranı verecek tabi geometrinin dışında pisagorcular sayılara da çok büyük anlam yüklüyorlar genel olarak sayıları anlam yüklemeye numara loji deniyor farklı kültürlerde Eskiden bugüne kadar günümüzde de hatta olan bir şeydir sayılarla ilgili bilim yapma sayılardan anlam çıkartma Aslında çok fazla birim olduğu Hayatta hiçbir şekilde bilim olduğu söylenemez Yani bir nevi astroloji ile numaralı ilişkilendirebiliriz Yani yaklaşık ikisi bu şekilde kullanılan yere fal gibi kullanılıyor korucularda sayılara bu şekilde sayıları mistik görmüşler ve sayıları anlamlar yüklemişler işte tek sayıları erkek çift sayıları dişi demişler Ondan sonra bunu bütün Hayat felsefelerini yansıtmış lar mesela şu tip anlamlar yüklemişler işte bir için üreteç 2 için işte Çift veya dişiliği söylemişler gibi gibi derken ona da en değerli sayı olarak kutsal sayı veya Bütün Evren ifade eden sayı olarak anlam vermişler yine le ilgili sayılarla şekiller bekleyişi kurmuşlar yani üçgen şeklindeki sayılar dörtgen yani kare şeklindeki sayılar gibi sayılı Bu şekildeki sayıları İşler bu sayıların Boğazı özelliklerinden dolayı onlara özel isim vermişler işte günümüzde bildiğimiz Mükemmel sayı kendisi hariç çarpanların toplamı Bu sayı yeşil soğan mükemmel ve kusursuz sayı diyoruz arkadaş sayınız da arkadaş sayıda kendisi hariç görenlerin toplamına eşit olan sayılara Yani iki sayı bölenlerin toplamı birbirine veriyorsa Bu sayıları arkadaş sayılar diyoruz yine müzikle matematik arasında ilişkide Yunan Dönemi'nde tekrar edecek şekilde bahsedeceğimiz bir şey Bir telin uzunluğu don sesini çıkarıyorsa C yani do sesini çıkarıyorsa aynı nitelikteki iki kat uzunluğundaki temelde bu bir Altok tarafındaki dosyasını çıkaracaktır diyoruz Yani ses kalınlaşmış olacaktır Yunanların kullandıkları sayı sistemleri bakacak olursak iki farklı sayı sistemi kullanmışlar Bunlardan birisi at dedik ya da herhalde yani hiç sistem yani Atilla sistemi diğerini iyonya sisteme Atina sisteminde sıralı bir ilişki var yani üst üste koyacak şekilde simgelerin tekrarıyla İlerleyen bir sayı sistemi bu sayı sistemi sıralamalı şekilde tekrar ettiğini düşünecek olursak Mısır sayı sistemine benzemekte Mısır lardaki gibi tekrar ediyor 5 için ayrı bir simge kullanılması 5 50 veya 5000 için ayrı Simge kullanılması da aslında gelecekteki Roma rakamıyla da bir ilişkisi olduğunu Yani roma rakamları bir temel oluşturur gösteriyor öncesi için Mısır gelecek içinde Roma rakamına benzete biliyoruz genel olarak bir için bir simge var 5 için simge var Onun için simge var 50 için Simge 5 ile 10'un kombinasyonundan oluşuyor Dolayısıyla o aralardaki 55 105.000 gibi simgelerin nasıl oluşabileceğini anlayabiliyoruz iyi 10 sayı sistemi de Yunan alfabesinin harflerinden oluşuyor Yunan alfabesindeki harflere her harfe bir sayı simgesi vermişler sayıya denk gelmiş ve bu şekilde işte 1'den 9'a kadar ondan 90'a kadar ve yüzler 900 gibi yani birler onlar ve yüzler için ayrı ayrı simgeler kullanmışlar Ayrıca benim için bin içinde 1'den 9'a kadar olan Simge'nin başına, koyarak kullanmışlar Daha sonra da 10000 içinde M harfini kullanmışlar bu şekilde Dolayısıyla harflerin basamak sistemini çağrıştırdığını söyleyebiliyoruz basamak sistemi olduğunu ama her basamak içinde yine de farklı simge'de kullanıldığını görüyoruz Bu videonun hazırlıklarımız bu kadar görüşmek üzere

Yorum Gönderme

0 Yorumlar